Pobyt, dokumenty, dzieci, prawo jazdy, praca, firma, świadczenia, niepełnosprawność, opieka zdrowotna i Erasmus+ w jednym miejscu. Każdą odpowiedź sprawdziliśmy w oficjalnych serwisach i podajemy do nich linki.
85 odpowiedzi w 12 częściach
To nie jest porada prawna. Przepisy często się zmieniają. Zanim podejmiesz decyzję, otwórz oficjalną stronę podaną pod odpowiedzią albo zadzwoń na infolinię. Fundacja nie prowadzi spraw pobytowych.
Złóż wniosek w dowolnym urzędzie gminy w ciągu 30 dni od wjazdu do Polski. Brak rejestracji może oznaczać utratę prawa do ochrony czasowej.
Pełna odpowiedź i źródłaElektroniczny dokument w aplikacji mObywatel dla pełnoletnich obywateli Ukrainy ze statusem UKR, numerem PESEL i profilem zaufanym. Od 5 marca 2026 r. nazywa się Dokument ochrony czasowej. Razem z ważnym paszportem pozwala przekraczać polską granicę i podróżować po strefie Schengen do 90 dni w każdym okresie 180 dni.
Pełna odpowiedź i źródłaTak, jeśli pobyt trwa dłużej niż 30 dni: cudzoziemiec spoza UE melduje się w ciągu 4 dni od wprowadzenia się, w urzędzie gminy lub dzielnicy. To bezpłatne. Potrzebny jest osobny formularz dla każdej osoby, także dzieci, paszport, dokument potwierdzający prawo pobytu i dokument potwierdzający prawo do lokalu, na przykład umowa najmu; właściciel potwierdza na formularzu, że tam mieszkasz. Nie można zameldować się na dłużej, niż trwa legalny pobyt.
Pełna odpowiedź i źródłaTak. Każda osoba, która legalnie przebywa w UE i nie ma innego rachunku płatniczego w Polsce, ma prawo do podstawowego rachunku płatniczego: prowadzenie i karta są bezpłatne, z pięcioma darmowymi przelewami i pięcioma wypłatami z obcych bankomatów w miesiącu. Bank wymaga ważnego dokumentu tożsamości i adresu w Polsce, a odmówić może tylko z powodów wymienionych w ustawie. Banki oferują też zwykłe konta na własnych warunkach.
Pełna odpowiedź i źródłaOd 5 marca 2026 r. zależy to od ubezpieczenia. Ubezpieczeni są między innymi pracownicy, zleceniobiorcy, przedsiębiorcy, zarejestrowani bezrobotni i studenci, którzy mogą zgłosić członków rodziny. Bez ubezpieczenia osoby ze statusem UKR zachowują bezpłatną opiekę tylko w tych grupach: dzieci do 18 lat, kobiety w ciąży, w czasie porodu i połogu, mieszkańcy ośrodków zbiorowego zakwaterowania oraz ofiary tortur lub gwałtu. W stanie nagłym pomoc otrzyma każdy.
Pełna odpowiedź i źródłaTak. Z ochroną czasową możesz pracować, a pracodawca musi powiadomić urząd pracy przez praca.gov.pl w ciągu 7 dni od pierwszego dnia pracy. Z kartą CUKR zezwolenie na pracę nie jest potrzebne.
Pełna odpowiedź i źródłaTak. Od 1 września 2024 r. dzieci z Ukrainy obejmują te same obowiązki co polskich uczniów: roczne przygotowanie przedszkolne, szkoła podstawowa i dalsza nauka w szkole ponadpodstawowej. Nauka online w ukraińskiej szkole tego nie zastępuje. Świadczenia 800+ i Dobry Start są wypłacane tylko wtedy, gdy dziecko chodzi do polskiej zerówki lub szkoły.
Pełna odpowiedź i źródłaZe statusem UKR: wygasa on automatycznie, jeśli wyjedziesz z Polski na ponad 30 dni. Z kartą CUKR: pobyt poza Polską dłuższy niż 6 miesięcy oznacza utratę zezwolenia.
Pełna odpowiedź i źródłaTak. Kobiety ze statusem UKR w ciąży, w czasie porodu i połogu zachowują prawo do świadczeń finansowanych ze środków publicznych także bez ubezpieczenia. Po porodzie zgłoś dziecko w urzędzie stanu cywilnego w ciągu 21 dni.
Pełna odpowiedź i źródłaDo urzędu stanu cywilnego (USC) właściwego dla miejsca urodzenia dziecka. Szpital przekazuje tam kartę urodzenia w ciągu 3 dni, a rodzic musi zgłosić urodzenie w ciągu 21 dni: osobiście lub przez internet. To bezpłatne. Otrzymasz odpis skrócony aktu urodzenia i powiadomienie o numerze PESEL dziecka. Jeśli rodzice nie są małżeństwem, ojciec najpierw uznaje ojcostwo; zagraniczne dokumenty o małżeństwie wymagają tłumaczenia przysięgłego.
Pełna odpowiedź i źródłaPoproś w USC o odpis zupełny polskiego aktu urodzenia i zleć jego tłumaczenie. Z nim i paszportem rodzica zarejestruj nabycie przez dziecko obywatelstwa Ukrainy przez urodzenie w konsulacie właściwym dla miejsca urodzenia dziecka: wystarczy jeden rodzic, jest to bezpłatne, a zaświadczenie jest gotowe w ciągu około miesiąca. Potem można złożyć wniosek o paszport dziecka. O to, czy w Twojej sytuacji zostanie wydany także ukraiński akt urodzenia, zapytaj w konsulacie: według wyjaśnień Ministerstwa Sprawiedliwości Ukrainy konsul rejestruje urodzenie dziecka obywatela Ukrainy za granicą bezpłatnie, jeśli zgłoszono je w ciągu miesiąca.
Pełna odpowiedź i źródłaZa dziecko do 16 lat wniosek składa rodzic lub inny przedstawiciel ustawowy, który przynosi akt urodzenia dziecka i swój paszport. Wniosek można złożyć w Serwisie Paszportowym „Dokument” albo w konsulacie. Dla dziecka urodzonego w Polsce najpierw zarejestruj w konsulacie jego ukraińskie obywatelstwo.
Pełna odpowiedź i źródłaDziecko potrzebuje własnej podstawy pobytu. Jeśli masz ochronę czasową, rodzic składa w urzędzie gminy wniosek o PESEL ze statusem UKR dla dziecka; od dzieci do 6 lat nie pobiera się odcisków palców. Zrób to zaraz po zarejestrowaniu urodzenia i zapytaj w urzędzie o termin w Twojej sytuacji.
Pełna odpowiedź i źródłaTak, jeśli nie mają własnego ubezpieczenia: dzieci do 26 lat, małżonka oraz rodziców lub dziadków, którzy mieszkają z Tobą we wspólnym gospodarstwie. Zgłoś ich przez pracodawcę albo samodzielnie w ZUS, jeśli prowadzisz firmę. Nie wiąże się to z dodatkową składką.
Pełna odpowiedź i źródłaTak, na dziecko, które mieszka z Tobą w Polsce; dziecko w wieku szkolnym musi chodzić do szkoły w polskim systemie. Od 1 lutego 2026 r. rodzic musi pracować lub prowadzić firmę (ZUS to sprawdza); rodzice dzieci z niepełnosprawnościami są zwolnieni.
Pełna odpowiedź i źródłaSkontaktuj się z najbliższym konsulatem Ukrainy; jeśli paszport skradziono, zgłoś to też na policję. Jeśli musisz pilnie jechać do Ukrainy, konsulat wydaje zaświadczenie na powrót do Ukrainy, ważne 30 dni. Nowy paszport zamówisz w Serwisie Paszportowym „Dokument” albo w konsulacie. Trzymaj zdjęcie lub kopię dokumentów osobno: to wszystko przyspiesza.
Pełna odpowiedź i źródłaPrzez system e-Konsul; zapis jest bezpłatny. Logujesz się przez Diia.Podpis, podpis elektroniczny albo BankID. Nowe terminy pojawiają się codziennie o 9:00 czasu lokalnego, a gdy ich brakuje, można zapisać się na listę oczekujących. Nigdy nie płać pośrednikom za termin.
Pełna odpowiedź i źródłaW Serwisie Paszportowym przedsiębiorstwa państwowego „Dokument”, od poniedziałku do soboty 9:00-18:00: Warszawa (Blue City, Al. Jerozolimskie 179, 2. piętro, +48 517 573 010), Kraków (Galeria Krakowska, ul. Pawia 5, 2. piętro, wejście z parkingu, sektor C, +48 573 744 601), Wrocław (Pasaż Grunwaldzki, plac Grunwaldzki 22, poziom 0, +48 451 106 881) i Gdańsk (Al. Grunwaldzka 415, +48 786 587 951) albo w konsulacie Ukrainy. W Polsce wniosek składa się tylko po wcześniejszym zapisie w kolejce elektronicznej, potwierdzonym przez Diia.Podpis lub BankID; gotowe dokumenty odbiera się bez zapisu. Paszport powstaje do trzech miesięcy.
Pełna odpowiedź i źródłaZawiadom wojewodę, który wydał kartę, w ciągu 3 dni od utraty: dostaniesz bezpłatne zaświadczenie, które zastępuje kartę najdłużej przez 2 miesiące. Wniosek o nową kartę złóż w tym samym urzędzie w ciągu 14 dni; opłata jest wyższa, gdy utrata była zawiniona. Jeśli kartę skradziono, zgłoś to też na policję.
Pełna odpowiedź i źródłaTak. Serwis Paszportowy „Dokument” wymienia ukraińskie prawa jazdy i odtwarza zgubione lub skradzione w Warszawie, Wrocławiu, Gdańsku i Krakowie. Dostajesz nowe ukraińskie prawo jazdy, nie polskie.
Pełna odpowiedź i źródłaUważaj. Portal MOS jest bezpłatny i wniosek możesz złożyć samodzielnie, bez umawiania wizyty i bez pośrednika. Nigdy nie podawaj nikomu danych logowania do profilu zaufanego ani do MOS.
Pełna odpowiedź i źródłaKarta pobytu na 3 lata dla osób, które korzystały z ochrony czasowej. Potrzebny jest aktualny PESEL UKR 4 czerwca 2025 r., w dniu złożenia wniosku i w dniu wydania karty oraz status UKR nieprzerwanie od co najmniej 365 dni. Daje pracę bez zezwolenia i prawo do prowadzenia firmy jak obywatele Polski.
Pełna odpowiedź i źródłaZłóż wniosek z wyprzedzeniem: nowy paszport powstaje w Ukrainie, a dostawa do Polski trwa tygodnie. Ważny dokument podróży jest potrzebny w wielu sprawach w Polsce, na przykład do potwierdzenia tożsamości dla PESEL UKR albo do wniosku o kartę CUKR.
Pełna odpowiedź i źródłaWyłącznie online, w portalu MOS, od 4 maja 2026 r. Opłaty: 340 zł opłaty skarbowej i 100 zł za kartę, na dwa różne konta. Potrzebne są zdjęcie cyfrowe i podpis elektroniczny (profil zaufany, podpis kwalifikowany lub e-dowód). Portal jest bezpłatny, pośrednik nie jest potrzebny.
Pełna odpowiedź i źródłaStatus UKR zostaje anulowany, a związane z nim uprawnienia wygasają. Zmianę adresu zgłoś wojewodzie w ciągu 15 dni roboczych, kartę odbierz w ciągu 60 dni od powiadomienia i pamiętaj, że ponad 6 miesięcy poza Polską oznacza utratę zezwolenia.
Pełna odpowiedź i źródłaBezpłatne studia stacjonarne w języku polskim i stypendium socjalne przysługują, dopóki masz status UKR. Uzyskanie karty CUKR lub innego zezwolenia na pobyt kończy status UKR i uczelnia może wtedy naliczyć opłaty. Zanim złożysz wniosek o kartę, zapytaj uczelnię o jej zasady.
Pełna odpowiedź i źródłaTak: karta pozwala podróżować po strefie Schengen do 90 dni w każdym okresie 180 dni.
Pełna odpowiedź i źródłaTak. Z ochroną czasową możesz pracować, a pracodawca musi powiadomić urząd pracy przez praca.gov.pl w ciągu 7 dni od pierwszego dnia pracy. Z kartą CUKR zezwolenie na pracę nie jest potrzebne.
Pełna odpowiedź i źródłaPubliczne oferty pracy i usługi urzędów pracy są na praca.gov.pl; powiatowy urząd pracy (PUP) pomaga też na miejscu. Oferty z całej Europy są w portalu EURES. Zielona Linia urzędów pracy odpowiada na pytania pod numerem 19524.
Pełna odpowiedź i źródłaW 2026 r. to 4806 zł brutto miesięcznie na umowie o pracę i 31,40 zł brutto za godzinę na umowie zlecenie. Od 1 stycznia 2027 r. wzrośnie do 4950 zł miesięcznie i 32,30 zł za godzinę. Pracodawca nie może płacić mniej, niezależnie od obywatelstwa.
Pełna odpowiedź i źródłaJeśli przebywasz legalnie, tak, w urzędzie pracy. Zarejestrowana osoba bezrobotna ma ubezpieczenie zdrowotne, niezależnie od tego, czy pobiera zasiłek.
Pełna odpowiedź i źródłaDo Państwowej Inspekcji Pracy (PIP): udziela bezpłatnych porad i przyjmuje skargi od każdego pracownika, także cudzoziemca. Zachowaj umowę, wiadomości i dowody przepracowanych godzin.
Pełna odpowiedź i źródłaJeśli miałeś dochody w Polsce, roczne zeznanie PIT za poprzedni rok składa się do 30 kwietnia. Pracownikom urząd przygotowuje je w usłudze Twój e-PIT, dostępnej od 15 lutego: zaloguj się do e-Urzędu Skarbowego i sprawdź. Jeśli nic nie zrobisz, PIT-37 zostanie zaakceptowany automatycznie 30 kwietnia. O swoją sytuację zapytaj na infolinii Krajowej Informacji Skarbowej.
Pełna odpowiedź i źródłaZłota linia pokazuje, gdzie jesteśmy dziś.
Centra Serwisu Paszportowego i placówki konsularne Ukrainy w Polsce. Godziny zmieniają się w okolicach świąt, więc przed wyjazdem sprawdź stronę placówki.
Źródła: strona Serwisu Paszportowego i katalog MSZ Ukrainy, sprawdzono 13 listopada 2026. pasport.org.ua poland.mfa.gov.ua
Jak długo trwa ochrona, jak uzyskać i utrzymać status UKR oraz co zmieniło się w 2026 r.
UE przedłużyła ochronę czasową do 4 marca 2028 r. Polska ustawa z 23 stycznia 2026 r. przedłużyła do 4 marca 2027 r. wizy krajowe i karty pobytu, które wygasły po 24 lutego 2022 r. Zapytaj w Urzędzie do Spraw Cudzoziemców, która data dotyczy Twojego dokumentu.
Złóż wniosek w dowolnym urzędzie gminy w ciągu 30 dni od wjazdu do Polski. Brak rejestracji może oznaczać utratę prawa do ochrony czasowej.
Tak. Termin na potwierdzenie tożsamości ważnym dokumentem podróży minął 31 sierpnia 2026 r.; bez tego status UKR mógł zostać zmieniony od 1 września 2026 r. Jeśli jeszcze tego nie zrobiłeś, zgłoś się jak najszybciej do urzędu gminy.
Ze statusem UKR: wygasa on automatycznie, jeśli wyjedziesz z Polski na ponad 30 dni. Z kartą CUKR: pobyt poza Polską dłuższy niż 6 miesięcy oznacza utratę zezwolenia.
Status UKR może zostać nadany ponownie po złożeniu nowego wniosku w urzędzie gminy po powrocie do Polski; datą ponownego nadania jest data nowego wjazdu. Uwaga: od 31 lipca 2026 r. nowe przyznanie ochrony czasowej wymaga wypełnienia obowiązków wojskowych w Ukrainie; zwolnione są tylko osoby, które mają ochronę nieprzerwanie od czasu sprzed 30 lipca 2026 r., więc przerwa w statusie ma znaczenie. O swoją sytuację zapytaj na infolinii Urzędu do Spraw Cudzoziemców.
Przy nowych wnioskach tak: od 31 lipca 2026 r. ochrona czasowa jest przyznawana pod warunkiem wypełnienia obowiązków wojskowych w Ukrainie i można zostać poproszonym o dokument, który to potwierdza. Nie dotyczy to osób, które miały ochronę już przed 30 lipca 2026 r. i zachowały ją bez przerwy.
Ważne są dwie daty. Polska ustawa utrzymuje szczególne zasady i przedłużone dokumenty do 4 marca 2027 r., a UE przedłużyła ochronę czasową do 4 marca 2028 r. (decyzja Rady z 30 lipca 2026 r.). Jak Polska będzie ją stosować po 4 marca 2027 r., tego jeszcze nie mamy w notatkach, dlatego śledź komunikaty Urzędu do Spraw Cudzoziemców i wcześniej pomyśl o innej podstawie pobytu: karcie CUKR albo zezwoleniu na pobyt.
Elektroniczny dokument w aplikacji mObywatel dla pełnoletnich obywateli Ukrainy ze statusem UKR, numerem PESEL i profilem zaufanym. Od 5 marca 2026 r. nazywa się Dokument ochrony czasowej. Razem z ważnym paszportem pozwala przekraczać polską granicę i podróżować po strefie Schengen do 90 dni w każdym okresie 180 dni.
Urząd do Spraw Cudzoziemców prowadzi infolinię: 47 721 76 75, w dni robocze 9:00-16:00. Fundacja nie prowadzi spraw pobytowych. Bezpłatne informacje prawne dla uchodźców są też na stronie pomocy UNHCR.
Uważaj. Portal MOS jest bezpłatny i wniosek możesz złożyć samodzielnie, bez umawiania wizyty i bez pośrednika. Nigdy nie podawaj nikomu danych logowania do profilu zaufanego ani do MOS.
Trzyletnia karta dla osób z ochroną czasową, inne zezwolenia i co robić po utracie karty.
Karta pobytu na 3 lata dla osób, które korzystały z ochrony czasowej. Potrzebny jest aktualny PESEL UKR 4 czerwca 2025 r., w dniu złożenia wniosku i w dniu wydania karty oraz status UKR nieprzerwanie od co najmniej 365 dni. Daje pracę bez zezwolenia i prawo do prowadzenia firmy jak obywatele Polski.
Wyłącznie online, w portalu MOS, od 4 maja 2026 r. Opłaty: 340 zł opłaty skarbowej i 100 zł za kartę, na dwa różne konta. Potrzebne są zdjęcie cyfrowe i podpis elektroniczny (profil zaufany, podpis kwalifikowany lub e-dowód). Portal jest bezpłatny, pośrednik nie jest potrzebny.
Status UKR zostaje anulowany, a związane z nim uprawnienia wygasają. Zmianę adresu zgłoś wojewodzie w ciągu 15 dni roboczych, kartę odbierz w ciągu 60 dni od powiadomienia i pamiętaj, że ponad 6 miesięcy poza Polską oznacza utratę zezwolenia.
Tak: karta pozwala podróżować po strefie Schengen do 90 dni w każdym okresie 180 dni.
Od 5 marca 2026 r. osoby z PESEL UKR mogą ubiegać się o zezwolenie na pobyt czasowy i pracę, na pracę w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji, w celu prowadzenia działalności gospodarczej, dla członka rodziny obywatela RP oraz w celu połączenia się z rodziną. Wnioski składa się do wojewody.
Zawiadom wojewodę, który wydał kartę, w ciągu 3 dni od utraty: dostaniesz bezpłatne zaświadczenie, które zastępuje kartę najdłużej przez 2 miesiące. Wniosek o nową kartę złóż w tym samym urzędzie w ciągu 14 dni; opłata jest wyższa, gdy utrata była zawiniona. Jeśli kartę skradziono, zgłoś to też na policję.
Bezpłatne studia stacjonarne w języku polskim i stypendium socjalne przysługują, dopóki masz status UKR. Uzyskanie karty CUKR lub innego zezwolenia na pobyt kończy status UKR i uczelnia może wtedy naliczyć opłaty. Zanim złożysz wniosek o kartę, zapytaj uczelnię o jej zasady.
Gdzie wyrobić paszport lub kartę ID bez wyjazdu do Ukrainy, zasady dla mężczyzn 18-60 lat i utracone dokumenty.
W Serwisie Paszportowym przedsiębiorstwa państwowego „Dokument”, od poniedziałku do soboty 9:00-18:00: Warszawa (Blue City, Al. Jerozolimskie 179, 2. piętro, +48 517 573 010), Kraków (Galeria Krakowska, ul. Pawia 5, 2. piętro, wejście z parkingu, sektor C, +48 573 744 601), Wrocław (Pasaż Grunwaldzki, plac Grunwaldzki 22, poziom 0, +48 451 106 881) i Gdańsk (Al. Grunwaldzka 415, +48 786 587 951) albo w konsulacie Ukrainy. W Polsce wniosek składa się tylko po wcześniejszym zapisie w kolejce elektronicznej, potwierdzonym przez Diia.Podpis lub BankID; gotowe dokumenty odbiera się bez zapisu. Paszport powstaje do trzech miesięcy.
Tak, ale tylko w Serwisie Paszportowym „Dokument”: wydaje on kartę ID, także razem z paszportem zagranicznym podczas jednej wizyty, od 14. roku życia. Konsulaty nie wydają kart ID.
Paszport zagraniczny można wyrobić od urodzenia. Dla dziecka do 16 lat jest ważny 4 lata, a od 16. roku życia 10 lat. Można mieć najwyżej dwa ważne jednocześnie.
Mężczyźni w wieku 18-60 lat muszą pokazać dokument ewidencji wojskowej ważny w dniu wizyty: wystarczy elektroniczny z aplikacji Rezerw+. Usługi odmawia się, gdy dokumentu brak, jest nieważny albo jego dane wymagają aktualizacji. Nie jest on wymagany przy zaświadczeniu na powrót do Ukrainy.
Złóż wniosek z wyprzedzeniem: nowy paszport powstaje w Ukrainie, a dostawa do Polski trwa tygodnie. Ważny dokument podróży jest potrzebny w wielu sprawach w Polsce, na przykład do potwierdzenia tożsamości dla PESEL UKR albo do wniosku o kartę CUKR.
Za dziecko do 16 lat wniosek składa rodzic lub inny przedstawiciel ustawowy, który przynosi akt urodzenia dziecka i swój paszport. Wniosek można złożyć w Serwisie Paszportowym „Dokument” albo w konsulacie. Dla dziecka urodzonego w Polsce najpierw zarejestruj w konsulacie jego ukraińskie obywatelstwo.
Skontaktuj się z najbliższym konsulatem Ukrainy; jeśli paszport skradziono, zgłoś to też na policję. Jeśli musisz pilnie jechać do Ukrainy, konsulat wydaje zaświadczenie na powrót do Ukrainy, ważne 30 dni. Nowy paszport zamówisz w Serwisie Paszportowym „Dokument” albo w konsulacie. Trzymaj zdjęcie lub kopię dokumentów osobno: to wszystko przyspiesza.
W katalogu MSZ Ukrainy jest ich sześć. Warszawa: ul. Malczewskiego 17, +48 22 621 39 79. Kraków: al. Beliny-Prażmowskiego 4, +48 12 429 60 66. Gdańsk: ul. Chrzanowskiego 60A, +48 58 346 06 90. Wrocław: pl. Biskupa Nankiera 7, +48 71 712 76 00. Lublin: ul. Spokojna 2, +48 81 531 88 89. Poznań: ul. Marcelińska 90, +48 61 307 06 75. Każdy obsługuje swój okręg i ma własne godziny przyjęć, więc sprawdź je i zapisz się przez e-Konsul. Wicekonsulat działa też w Rzeszowie.
Przez system e-Konsul; zapis jest bezpłatny. Logujesz się przez Diia.Podpis, podpis elektroniczny albo BankID. Nowe terminy pojawiają się codziennie o 9:00 czasu lokalnego, a gdy ich brakuje, można zapisać się na listę oczekujących. Nigdy nie płać pośrednikom za termin.
To ewidencja obywateli Ukrainy mieszkających za granicą. Rejestracja tymczasowa jest dobrowolna, zwykle na rok z możliwością przedłużenia, najdłużej do pięciu lat; można być zarejestrowanym tylko w jednej placówce. Wniosek rozpatruje się do 10 dni roboczych, a rejestracja dzieci do 16 lat jest bezpłatna. Obowiązkowa jest tylko dla dzieci adoptowanych.
Konsulat nie wydaje apostille: wystawia je uprawniony organ kraju, z którego pochodzi dokument. Konsul może poświadczać pełnomocnictwa, oświadczenia, testamenty, podpisy i kopie, ale nie umowy zbycia nieruchomości w Ukrainie.
Tak. Od 2026 r. wniosek o kartę podatnika (RNOKPP) można złożyć elektronicznie przez e-Konsul, a także przez placówkę konsularną, również dla dzieci przez przedstawicieli ustawowych.
Krok po kroku: polski akt urodzenia, ukraińskie obywatelstwo i paszport, legalny pobyt dziecka, szkoła.
Tak. Kobiety ze statusem UKR w ciąży, w czasie porodu i połogu zachowują prawo do świadczeń finansowanych ze środków publicznych także bez ubezpieczenia. Po porodzie zgłoś dziecko w urzędzie stanu cywilnego w ciągu 21 dni.
Do urzędu stanu cywilnego (USC) właściwego dla miejsca urodzenia dziecka. Szpital przekazuje tam kartę urodzenia w ciągu 3 dni, a rodzic musi zgłosić urodzenie w ciągu 21 dni: osobiście lub przez internet. To bezpłatne. Otrzymasz odpis skrócony aktu urodzenia i powiadomienie o numerze PESEL dziecka. Jeśli rodzice nie są małżeństwem, ojciec najpierw uznaje ojcostwo; zagraniczne dokumenty o małżeństwie wymagają tłumaczenia przysięgłego.
Poproś w USC o odpis zupełny polskiego aktu urodzenia i zleć jego tłumaczenie. Z nim i paszportem rodzica zarejestruj nabycie przez dziecko obywatelstwa Ukrainy przez urodzenie w konsulacie właściwym dla miejsca urodzenia dziecka: wystarczy jeden rodzic, jest to bezpłatne, a zaświadczenie jest gotowe w ciągu około miesiąca. Potem można złożyć wniosek o paszport dziecka. O to, czy w Twojej sytuacji zostanie wydany także ukraiński akt urodzenia, zapytaj w konsulacie: według wyjaśnień Ministerstwa Sprawiedliwości Ukrainy konsul rejestruje urodzenie dziecka obywatela Ukrainy za granicą bezpłatnie, jeśli zgłoszono je w ciągu miesiąca.
Za dziecko do 16 lat wniosek składa rodzic lub inny przedstawiciel ustawowy, który przynosi akt urodzenia dziecka i swój paszport. Wniosek można złożyć w Serwisie Paszportowym „Dokument” albo w konsulacie. Dla dziecka urodzonego w Polsce najpierw zarejestruj w konsulacie jego ukraińskie obywatelstwo.
Dziecko potrzebuje własnej podstawy pobytu. Jeśli masz ochronę czasową, rodzic składa w urzędzie gminy wniosek o PESEL ze statusem UKR dla dziecka; od dzieci do 6 lat nie pobiera się odcisków palców. Zrób to zaraz po zarejestrowaniu urodzenia i zapytaj w urzędzie o termin w Twojej sytuacji.
Do świadczeń 800+ i Dobry Start dziecko w wieku szkolnym musi chodzić do szkoły w polskim systemie oświaty. O zapisy zapytaj w szkole lub w wydziale oświaty swojej gminy.
Kiedy wystarczy ukraińskie prawo jazdy, kiedy i jak wymienić je na polskie oraz jak odtworzyć zgubione.
Z ochroną czasową: tak, rozporządzenie UE uznaje ukraińskie prawa jazdy tak długo, jak trwa ochrona czasowa (UE przedłużyła ją do 4 marca 2028 r.). Jeśli przebywasz na innej podstawie, na przykład karty pobytu, musisz wymienić prawo jazdy na polskie po 185 dniach mieszkania w Polsce. Zarobkowy przewóz osób, na przykład taxi, wymaga polskiego prawa jazdy.
Wniosek złóż w starostwie powiatowym, urzędzie miasta albo, w Warszawie, w urzędzie dzielnicy właściwym dla adresu. Weź wniosek, zdjęcie, paszport lub kartę pobytu, potwierdzenie adresu i kopię prawa jazdy; część urzędów prosi o tłumaczenie przysięgłe. Opłata wynosi 100 zł. Urząd potwierdza dane w Ukrainie, co trwa od kilku tygodni do kilku miesięcy, a ukraińskie prawo jazdy oddajesz przy odbiorze polskiego. Egzamin teoretyczny jest wymagany tylko wtedy, gdy prawo jazdy nie odpowiada wzorowi z konwencji międzynarodowych.
Tak. Serwis Paszportowy „Dokument” wymienia ukraińskie prawa jazdy i odtwarza zgubione lub skradzione w Warszawie, Wrocławiu, Gdańsku i Krakowie. Dostajesz nowe ukraińskie prawo jazdy, nie polskie.
Prawo do pracy, wynagrodzenie, gdzie szukać pracy, urząd pracy, podatki i co robić, gdy pracodawca oszukuje.
Tak. Z ochroną czasową możesz pracować, a pracodawca musi powiadomić urząd pracy przez praca.gov.pl w ciągu 7 dni od pierwszego dnia pracy. Z kartą CUKR zezwolenie na pracę nie jest potrzebne.
Publiczne oferty pracy i usługi urzędów pracy są na praca.gov.pl; powiatowy urząd pracy (PUP) pomaga też na miejscu. Oferty z całej Europy są w portalu EURES. Zielona Linia urzędów pracy odpowiada na pytania pod numerem 19524.
W 2026 r. to 4806 zł brutto miesięcznie na umowie o pracę i 31,40 zł brutto za godzinę na umowie zlecenie. Od 1 stycznia 2027 r. wzrośnie do 4950 zł miesięcznie i 32,30 zł za godzinę. Pracodawca nie może płacić mniej, niezależnie od obywatelstwa.
Do Państwowej Inspekcji Pracy (PIP): udziela bezpłatnych porad i przyjmuje skargi od każdego pracownika, także cudzoziemca. Zachowaj umowę, wiadomości i dowody przepracowanych godzin.
Jeśli przebywasz legalnie, tak, w urzędzie pracy. Zarejestrowana osoba bezrobotna ma ubezpieczenie zdrowotne, niezależnie od tego, czy pobiera zasiłek.
Rejestracja w urzędzie pracy daje ubezpieczenie zdrowotne w każdym przypadku. Sam zasiłek wymaga co najmniej 365 dni pracy w ostatnich 18 miesiącach, z wynagrodzeniem co najmniej minimalnym i opłaconymi składkami. Kobiety po 60. i mężczyźni po 65. roku życia nie mogą się już rejestrować; osoby zarejestrowane przed 5 marca 2026 r. zachowują status.
Jeśli miałeś dochody w Polsce, roczne zeznanie PIT za poprzedni rok składa się do 30 kwietnia. Pracownikom urząd przygotowuje je w usłudze Twój e-PIT, dostępnej od 15 lutego: zaloguj się do e-Urzędu Skarbowego i sprawdź. Jeśli nic nie zrobisz, PIT-37 zostanie zaakceptowany automatycznie 30 kwietnia. O swoją sytuację zapytaj na infolinii Krajowej Informacji Skarbowej.
Kto może zarejestrować firmę, jak to zrobić, zezwolenie na pobyt dla przedsiębiorcy, podatki i ZUS.
Z kartą CUKR: tak, na takich samych zasadach jak obywatele Polski. Rządowy portal Biznes.gov.pl mówi to samo o obywatelu Ukrainy, który przebywa legalnie i ma PESEL, ale część tego poradnika może podawać starsze daty, więc potwierdź na infolinii CEIDG: 801 055 088.
Jednoosobową działalność rejestruje się w CEIDG: online na Biznes.gov.pl albo osobiście w dowolnym urzędzie gminy, bezpłatnie. Online potrzebne są Konto Przedsiębiorcy i profil zaufany lub podpis kwalifikowany. Spółki rejestruje się w KRS.
Tak, osoby ze statusem UKR mogą ubiegać się o zezwolenie na pobyt czasowy w celu prowadzenia działalności gospodarczej. Wobec jednoosobowych przedsiębiorców wpisanych do CEIDG wymóg dochodu i zatrudnienia nie jest stosowany do 4 marca 2027 r.
Firma zostaje wykreślona z CEIDG. Może się to zdarzyć na przykład po wyjeździe z Polski na czas dłuższy, niż pozwalają przepisy, więc przed dłuższym wyjazdem sprawdź zasady dla swojego statusu.
Krajowa Informacja Skarbowa odpowiada pod numerami 22 330 03 30 (z komórki) i 801 055 055 (ze stacjonarnego). Fundacja nie udziela porad podatkowych.
ZUS prowadzi centrum kontaktu pod numerem 22 560 16 00. ZUS wypłaca też 800+ i sprawdza jego warunki.
Świadczenie 800+, 300 zł na szkołę i pomoc gminy, gdy brakuje pieniędzy.
Tak, na dziecko, które mieszka z Tobą w Polsce; dziecko w wieku szkolnym musi chodzić do szkoły w polskim systemie. Od 1 lutego 2026 r. rodzic musi pracować lub prowadzić firmę (ZUS to sprawdza); rodzice dzieci z niepełnosprawnościami są zwolnieni.
Rodzic zarejestrowany jako bezrobotny może otrzymywać świadczenie przez 3 miesiące, a przy trojgu lub więcej dzieci przez 6 miesięcy. Rodzice dzieci z niepełnosprawnościami są zwolnieni z wymogu pracy.
Tak. Wnioski na rok szkolny 2026/2027 można składać od 1 lipca 2026 r. i od tej daty obowiązuje wymóg aktywności zawodowej rodzica. Dziecko musi chodzić do szkoły w polskim systemie oświaty.
Linki do naszych mediów społecznościowych są na dole każdej strony.
Osoby z PESEL UKR w trudnej sytuacji materialnej mogą zwrócić się do ośrodka pomocy społecznej w gminie, w której faktycznie mieszkają. Pomoc to schronienie, posiłek, odzież lub zasiłek celowy. Bezpłatna pomoc żywnościowa z programu unijnego przysługuje, gdy miesięczny dochód netto jest niższy niż 2676,50 zł dla osoby samotnej albo 2180,95 zł na osobę w rodzinie.
Ukraińskie orzeczenie nie jest uznawane, potrzebne jest polskie. Oto cała droga: wniosek, posiedzenie, stopnie, odwołanie i to, co daje orzeczenie.
Nie, ukraińskie orzeczenia nie są uznawane. Potrzebne jest polskie orzeczenie: wniosek składa się w powiatowym lub miejskim zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności.
Wniosek składa się w powiatowym zespole do spraw orzekania o niepełnosprawności właściwym dla miejsca pobytu. Postępowanie jest bezpłatne. Potrzebne są: wniosek, zaświadczenie lekarskie wypełnione przez lekarza prowadzącego, dokumentacja medyczna (wypisy ze szpitala, wyniki badań, konsultacje specjalistów), paszport i PESEL. Dokumentację z Ukrainy trzeba przetłumaczyć u tłumacza przysięgłego. Zapytaj w zespole, jak długo ważne jest zaświadczenie lekarskie przed złożeniem wniosku: oficjalna strona podaje dwa różne okresy.
Zespół wyznacza posiedzenie w ciągu miesiąca od złożenia kompletnego wniosku, a w sprawie skomplikowanej w ciągu dwóch miesięcy, i doręcza orzeczenie w ciągu 14 dni po posiedzeniu. Jeśli nie przyjdziesz na posiedzenie, wyjaśnij to w ciągu 14 dni, aby dostać nowy termin. Odwołanie składa się w ciągu 14 dni od otrzymania orzeczenia: kieruje się je do wojewódzkiego zespołu za pośrednictwem zespołu powiatowego. Kolejny krok to sąd pracy i ubezpieczeń społecznych, w ciągu miesiąca.
Są trzy. Znaczny: osoba nie może pracować albo potrzebuje przystosowanego stanowiska i wymaga opieki innych osób. Umiarkowany: osoba nie może pracować albo potrzebuje przystosowanego stanowiska i wymaga częściowej lub czasowej pomocy. Lekki: osoba ma istotne ograniczenia, ale może pracować i potrzebuje sprzętu ułatwiającego codzienne funkcjonowanie. Orzeczenie może być stałe albo na czas określony, a zespół może też uznać, że żaden stopień nie przysługuje.
Dziecku do 16 lat ten sam powiatowy zespół wydaje orzeczenie o niepełnosprawności bez stopnia; wniosek składa rodzic lub opiekun z dokumentacją medyczną dziecka. Od 16 lat wydaje się orzeczenie o stopniu. Za osobę poniżej 18 lat dokumenty składa rodzic lub opiekun prawny.
Nic nie przysługuje automatycznie: orzeczenie otwiera drogę do wsparcia, o które występuje się osobno. Może to być zatrudnienie wspomagane lub chronione, dodatkowy urlop i krótszy czas pracy, świadczenia opiekuńcze, karta parkingowa, dofinansowanie rehabilitacji, sprzętu i likwidacji barier, usługi opiekuńcze, ulga rehabilitacyjna w podatku oraz zniżki w komunikacji publicznej, kulturze i sporcie. Wiele z nich ma własne warunki.
Gdy orzeczenie jest prawomocne, złóż wniosek z orzeczeniem i aktualnym zdjęciem 35 x 45 mm w urzędzie miasta lub starostwie powiatowym właściwym dla miejsca zamieszkania. Pierwsza legitymacja jest bezpłatna.
Od 5 marca 2026 r. obywatele Ukrainy z niepełnosprawnościami korzystają ze wsparcia na takich samych zasadach jak inni cudzoziemcy przebywający w Polsce legalnie. Pracodawca zatrudniający osobę z polskim orzeczeniem może otrzymać miesięczne dofinansowanie z PFRON, od 575 zł do 2760 zł zależnie od stopnia. Rodzice dzieci z niepełnosprawnościami nie muszą spełniać wymogu aktywności zawodowej do 800+, a dziecko ze stopniem znacznym można zgłosić do ubezpieczenia zdrowotnego rodzica bez limitu wieku.
Kto ma bezpłatną opiekę od 5 marca 2026 r., jak się ubezpieczyć, jak dostać się do lekarza i gdzie dzwonić.
Od 5 marca 2026 r. zależy to od ubezpieczenia. Ubezpieczeni są między innymi pracownicy, zleceniobiorcy, przedsiębiorcy, zarejestrowani bezrobotni i studenci, którzy mogą zgłosić członków rodziny. Bez ubezpieczenia osoby ze statusem UKR zachowują bezpłatną opiekę tylko w tych grupach: dzieci do 18 lat, kobiety w ciąży, w czasie porodu i połogu, mieszkańcy ośrodków zbiorowego zakwaterowania oraz ofiary tortur lub gwałtu. W stanie nagłym pomoc otrzyma każdy.
Są trzy drogi: podjąć pracę lub zlecenie ze składkami, zarejestrować się jako bezrobotny w urzędzie pracy albo zostać zgłoszonym jako członek rodziny przez ubezpieczonego małżonka, rodzica lub dziecko. Jeśli żadna nie pasuje, można podpisać umowę dobrowolnego ubezpieczenia w oddziale NFZ i płacić miesięczną składkę.
Tak, jeśli nie mają własnego ubezpieczenia: dzieci do 26 lat, małżonka oraz rodziców lub dziadków, którzy mieszkają z Tobą we wspólnym gospodarstwie. Zgłoś ich przez pracodawcę albo samodzielnie w ZUS, jeśli prowadzisz firmę. Nie wiąże się to z dodatkową składką.
Wybierz przychodnię podstawowej opieki zdrowotnej (POZ) w pobliżu i złóż tam deklarację: lekarz rodzinny leczy i kieruje do specjalistów. W nocy i w święta działa nocna i świąteczna opieka zdrowotna; w zagrożeniu życia dzwoń pod 112 albo jedź na szpitalny oddział ratunkowy (SOR). Bezpłatna infolinia NFZ 800 190 590 działa całą dobę, także po ukraińsku.
Tak. Kobiety ze statusem UKR w ciąży, w czasie porodu i połogu zachowują prawo do świadczeń finansowanych ze środków publicznych także bez ubezpieczenia. Po porodzie zgłoś dziecko w urzędzie stanu cywilnego w ciągu 21 dni.
Meldunek, najem, konto w banku, obowiązek szkolny, dyplomy, emerytura, auto na ukraińskich tablicach, zwierzęta i powrót do Ukrainy.
Tak, jeśli pobyt trwa dłużej niż 30 dni: cudzoziemiec spoza UE melduje się w ciągu 4 dni od wprowadzenia się, w urzędzie gminy lub dzielnicy. To bezpłatne. Potrzebny jest osobny formularz dla każdej osoby, także dzieci, paszport, dokument potwierdzający prawo pobytu i dokument potwierdzający prawo do lokalu, na przykład umowa najmu; właściciel potwierdza na formularzu, że tam mieszkasz. Nie można zameldować się na dłużej, niż trwa legalny pobyt.
Podpisz pisemną umowę najmu i zachowaj swój egzemplarz: jest potrzebna do meldunku i często w sprawie pobytowej. Zanim wpłacisz kaucję, sprawdź, czy osoba jest właścicielem albo ma prawo wynajmować lokal, i płać przelewem, żeby został ślad. Fundacja nie szuka mieszkań; w trudnej sytuacji zwróć się do ośrodka pomocy społecznej w swojej gminie.
Tak. Każda osoba, która legalnie przebywa w UE i nie ma innego rachunku płatniczego w Polsce, ma prawo do podstawowego rachunku płatniczego: prowadzenie i karta są bezpłatne, z pięcioma darmowymi przelewami i pięcioma wypłatami z obcych bankomatów w miesiącu. Bank wymaga ważnego dokumentu tożsamości i adresu w Polsce, a odmówić może tylko z powodów wymienionych w ustawie. Banki oferują też zwykłe konta na własnych warunkach.
Tak. Od 1 września 2024 r. dzieci z Ukrainy obejmują te same obowiązki co polskich uczniów: roczne przygotowanie przedszkolne, szkoła podstawowa i dalsza nauka w szkole ponadpodstawowej. Nauka online w ukraińskiej szkole tego nie zastępuje. Świadczenia 800+ i Dobry Start są wypłacane tylko wtedy, gdy dziecko chodzi do polskiej zerówki lub szkoły.
Tak: ukraińskie świadectwo ukończenia szkoły średniej daje prawo ubiegania się o studia pierwszego stopnia i jednolite magisterskie w Polsce. Do innych celów świadectwo wydane od 20 czerwca 2006 r. uznaje się decyzją kuratora oświaty.
To zależy od daty i celu. Dyplomy magistra i specjalisty wydane przed 20 czerwca 2006 r. są uznawane na podstawie umów międzynarodowych. Późniejsze dyplomy dają dostęp do dalszych studiów w Polsce (bakaławr do studiów drugiego stopnia, magister do szkoły doktorskiej), ale do innych celów wymagają nostryfikacji na polskiej uczelni. Zawody regulowane, takie jak lekarz, dentysta, farmaceuta, pielęgniarka, położna, lekarz weterynarii i architekt, zawsze wymagają nostryfikacji.
Polska i Ukraina mają umowę o zabezpieczeniu społecznym: okresy ubezpieczenia w obu krajach sumuje się przy ustalaniu prawa do emerytury, a każdy kraj płaci za lata przepracowane u siebie. Wniosek złożony w ZUS uważa się za złożony tego samego dnia także w instytucji ukraińskiej. Wiek emerytalny w Polsce to 60 lat dla kobiet i 65 lat dla mężczyzn. O swoją sprawę zapytaj w ZUS: 22 560 16 00.
Na razie samochód zarejestrowany w Ukrainie może być używany w Polsce jako pojazd w ruchu międzynarodowym, z ważnym ubezpieczeniem. Przygotowywana jest ustawa, która wymagałaby przerejestrowania w Polsce: po roku pobytu albo w ciągu 30 dni od osiedlenia się na stałe, z przeglądem technicznym i polskim ubezpieczeniem. W maju 2026 r. był to projekt, więc przed planowaniem sprawdź aktualny stan w wydziale komunikacji swojego starostwa.
Zwierzę musi mieć mikroczip zgodny z normami ISO i ważne szczepienie przeciw wściekliźnie: pierwsze podaje się najwcześniej w 12. tygodniu życia i liczy się od 21. dnia po podaniu. Ukraina jest krajem spoza UE, więc przepisy wymagają też badania poziomu przeciwciał w zatwierdzonym laboratorium i świadectwa weterynaryjnego; z jedną osobą może podróżować najwyżej pięć zwierząt. Pełne warunki przeczytaj przed wyjazdem na stronie Głównego Inspektoratu Weterynarii.
Sprawdź dokument podróży: bez ważnego paszportu potrzebne jest zaświadczenie na powrót z konsulatu, ważne 30 dni. Pamiętaj, co kończy się z wyjazdem: status UKR po ponad 30 dniach poza Polską, zezwolenie CUKR po ponad 6 miesiącach oraz 800+, wypłacane tylko wtedy, gdy mieszkasz w Polsce z dzieckiem. Zamknij lub zawieś firmę, poinformuj pracodawcę, szkołę i wynajmującego oraz zachowaj polskie dokumenty i rozliczenia podatkowe: mogą się przydać do emerytury albo przy powrocie.
Nieodpłatna pomoc prawna, biura integracji, psycholog, telefony wsparcia i organizacje pomagające Ukraińcom.
W Polsce działa państwowy system nieodpłatnej pomocy prawnej dla każdej osoby przebywającej w kraju, której nie stać na prawnika. Składasz oświadczenie, że nie możesz ponieść kosztów, i zapisujesz się telefonicznie w starostwie albo przez internet. Większość punktów udziela porad po polsku, więc przy zapisie zapytaj o inne języki.
W Krajowych Biurach Integracji (KBI): wsparcie jest bezpłatne, można porozmawiać z doradcą lub psychologiem i zapisać się na kurs języka polskiego. KBI nie zapewniają zakwaterowania i nie wypłacają pieniędzy. Adresy są na stronie ministerstwa.
Nie musisz zostawać z tym sam. Telefon 116 123 wspiera dorosłych w kryzysie emocjonalnym, a 116 111 jest dla dzieci i młodzieży; oba są bezpłatne, anonimowe i czynne całą dobę. Jeśli zagrożone jest życie Twoje lub innej osoby, dzwoń pod 112. Bezpłatne wsparcie psychologiczne oferują też Krajowe Biura Integracji.
112, jednolity europejski numer alarmowy: policja, pogotowie i straż pożarna. Połączenie jest bezpłatne.
Zacznij od strony pomocy UNHCR dla Polski: zawiera usługi i organizacje partnerskie według tematów. W Warszawie miasto prowadzi listę ofert wsparcia. Duże organizacje pracujące z uchodźcami to m.in. Polski Czerwony Krzyż, Caritas Polska i Polska Akcja Humanitarna; w sprawie pomocy społecznej zapytaj w ośrodku pomocy społecznej (OPS) swojej gminy. Zakres pomocy się zmienia, więc sprawdź bezpośrednio u nich.
Obecnie nie. Pomoc humanitarna była częścią naszej pracy w 2022 roku. Dziś pracujemy z młodzieżą poprzez projekty Erasmus+, szkolenia, kulturę i radio. O pomoc zapytaj organizacje z następnej odpowiedzi.
Portal MOS jest bezpłatny. Nigdy nie podawaj nikomu danych do logowania i uważaj na płatnych pośredników.
Pomocniczka Voices from Ukraine
